Wat is geluid?
Geluid is iets wat trilt. Voel het in je keel, zie hoe het rijst doet springen, en ontdek waarom het stil is in de ruimte.
Lees
Leg je vingers op je keel en neurie. Voel je het zoemen? Dat zoemen is een trilling: iets wat heel snel heen en weer beweegt. Elk geluid begint met iets wat trilt.[1]
Als iets trilt, duwt het tegen de lucht ernaast. Die lucht duwt tegen de volgende lucht, en zo verder, helemaal tot in je oor. In je oor begint het trommelvlies ook te trillen, en dan hoor je het geluid![1]
Sommige geluiden zijn luid, zoals de donder, en sommige zijn stil, zoals fluisteren. Heel luide geluiden kunnen pijn doen aan je oren. Houd dus je handen op je oren of ga verder weg als iets te luid is.[3]
In de ruimte is er geen lucht. Er is niets om het trillen door te geven, dus geluid kan er niet komen. Het is stil in de ruimte![5]
Lang geleden, in 1883, ontplofte een vulkaan die Krakatau heet. Dat was zo luid dat mensen het hoorden op een eiland ongeveer 4.800 km verder![4]
Probeer het: Springende rijst
Je hebt nodig
- Een kom
- Huishoudfolie (plasticfolie)
- Een paar korrels ongekookte rijst
- Een metalen pan en een houten lepel
Veiligheid
Sla zachtjes als je dicht bij gezichten en oren bent. Eet de rijst achteraf niet op.
Wat moet je doen
- Span de folie strak over de kom, zoals een trommel.
- Leg er een paar rijstkorrels op.
- Houd de pan dicht bij de kom, maar zonder ze te raken, en sla erop met de lepel.
- Kijk naar de rijst. Sla nu eens zacht en dan harder. Wat verandert er?
Wat gebeurt er, en waarom?
Als je op de pan slaat, gaat ze trillen. Het trillen duwt tegen de lucht, en de lucht doet de folie ook trillen, dus de rijst springt. Harder slaan geeft grotere trillingen, een luider geluid en hogere sprongen.[1]
Speel: Luid of stil?
Er verschijnt een geluid. Is het luid of stil? Tik op de juiste groep.
Je beste score wordt alleen op dit toestel bewaard. Er wordt niets verstuurd.
Quiz
Andere leeftijden: 10–11 jaar · 15–16 jaar