Lees

Alles wat massa heeft (alles wat uit stof bestaat) trekt aan al het andere. Jij en je bank trekken ook aan elkaar, maar veel te zwak om te voelen. De Aarde heeft een enorme massa, dus ze trekt sterk aan jou. Hoe meer massa, hoe sterker de trekkracht; hoe verder weg, hoe zwakker.

Massa is hoeveel stof je bent, en die blijft overal gelijk. Gewicht is hoe hard de zwaartekracht aan je trekt. Op de Maan is de zwaartekracht ongeveer 1,6 m/s², tegenover 9,8 m/s² op Aarde, dus je zou er ongeveer een zesde wegen. Op Mars (3,7 m/s²) iets meer dan een derde, en op Jupiter (23,1 m/s²) bijna tweeënhalf keer zoveel.

Vroeger dacht men dat zware dingen sneller vallen. In 1586 lieten de Vlaamse ingenieur Simon Stevin en zijn vriend Jan Cornets de Groot twee loden ballen van verschillend gewicht van een kerktoren in Delft vallen. Ze kwamen bijna tegelijk neer. (Een bekend verhaal zegt dat Galileo dit deed vanaf de scheve toren van Pisa, maar daar is weinig bewijs voor.)

Proef: De parachuteproef

1. Knip drie vierkanten uit het plastic: 10 cm, 20 cm en 30 cm breed.
2. Plak een draad van 25 cm aan elke hoek en knoop de vier draden aan hetzelfde gewicht.
3. Kies één valhoogte (bijvoorbeeld 2 meter, gemeten). Laat altijd van die hoogte vallen.
4. Laat elke parachute drie keer vallen en meet hoe lang hij erover doet tot aan de vloer.
5. Bereken de gemiddelde tijd voor elke maat. Welke parachute valt het traagst?

Parachute	Tijd 1 (s)	Tijd 2 (s)	Tijd 3 (s)	Gemiddelde (s)
10 cm
20 cm
30 cm

Vragen

1. Leg het verschil uit tussen massa en gewicht.

2. Op Aarde toont een weegschaal 30 kg voor een kind. Wat zou dezelfde weegschaal ongeveer tonen op de Maan?

3. Welke parachute viel het traagst? Waarom?

4. Waarom zweven astronauten, ook al is er zwaartekracht in de ruimte?

Bronnen voor elk feit op dit blad: echoesof.science/school/nl/gravity/sources/

🖨 Druk dit blad af ← terug naar de les