Elk feit uit de drie lessen over elektriciteit staat hier met de bron erbij. De nummers tussen [haakjes] op de lespagina's linken naar deze lijst.
Hoe we bronnen beoordelen
Hoog: ruimtevaartorganisaties (NASA), peer-reviewed open studieboeken (OpenStax, Rice University) en beroepsverenigingen van wetenschappers (American Physical Society).
Vrij hoog: betrouwbaar wetenschapsnieuws dat rechtstreeks over een primaire bron bericht.
Gemiddeld: essays van één auteur en populaire geschiedenissites. Die gebruiken we alleen voor historische details, en nooit alleen: elk wordt gecombineerd met een tweede bron.
Wikipedia is niet als bron gebruikt. Getallen zijn afgerond (bijvoorbeeld 9,8 m/s² voor de zwaartekracht op Aarde). De tekst is opgesteld met hulp van AI (Claude) en daarna aan deze bronnen getoetst. De bronnen zelf zijn meestal Engelstalig. Verbeteringen: hello@echoesof.science.
Vereenvoudigingen om op te letten: de lessen voor de jongsten beschrijven stroom als elektriciteit die 'rondstroomt' in een kring. In metalen draden bewegen eigenlijk elektronen, in de omgekeerde richting van de 'conventionele stroomzin' uit schakelschema's. De wet van Ohm geldt voor ohmse geleiders zoals metaaldraden bij constante temperatuur; de weerstand van een gloeilamp stijgt naarmate ze opwarmt. Alle proeven gebruiken alleen batterijen van 1,5–6 V.
Alle bronnen
[1] College Physics 2e AP, 20.1 Current
OpenStax, Rice University · Betrouwbaarheid: Hoog
Soort: Peer-reviewed open studieboek
Definieert stroomsterkte als de hoeveelheid lading die per tijdseenheid voorbijkomt, I = ΔQ/Δt, met 1 A = 1 C/s; de conventionele stroomzin is de richting waarin positieve lading zou bewegen, terwijl in metaaldraden elektronen de stroom in de omgekeerde richting dragen; een constante stroom vraagt een voortdurende energietoevoer, bijvoorbeeld een batterij die stroom rond een gesloten kring drijft.
Gebruikt in: 10–11 jaar (quiz); 10–11 jaar (tekst); 15–16 jaar (proef); 15–16 jaar (quiz); 15–16 jaar (tekst); 6–7 jaar (proef); 6–7 jaar (tekst)
[2] College Physics 2e, 20.2 Ohm's Law: Resistance and Simple Circuits
OpenStax, Rice University · Betrouwbaarheid: Hoog
Soort: Peer-reviewed open studieboek
Geeft de wet van Ohm U = I·R (I = U/R), de ohm (1 Ω = 1 V/A), ohmse materialen zoals koper en aluminium, en een eenvoudige stroomkring als een spanningsbron en een weerstand die door geleiders in een gesloten baan verbonden zijn.
Gebruikt in: 10–11 jaar (proef); 10–11 jaar (quiz); 10–11 jaar (tekst); 15–16 jaar (proef); 15–16 jaar (quiz); 15–16 jaar (tekst); 6–7 jaar (proef); 6–7 jaar (quiz); 6–7 jaar (tekst)
[3] College Physics 2e, 21.1 Resistors in Series and Parallel
OpenStax, Rice University · Betrouwbaarheid: Hoog
Soort: Peer-reviewed open studieboek
In serie tellen weerstanden op (Rs = R1 + R2 + …) en loopt dezelfde stroom door elke weerstand; in parallel geldt 1/Rp = 1/R1 + 1/R2 + …, krijgt elke tak de volledige bronspanning, en huishoudtoestellen zijn parallel geschakeld zodat elk afzonderlijk werkt.
Gebruikt in: 10–11 jaar (quiz); 10–11 jaar (tekst); 15–16 jaar (quiz); 15–16 jaar (tekst)
[5] College Physics 2e AP, 18.2 Conductors and Insulators
OpenStax, Rice University · Betrouwbaarheid: Hoog
Soort: Peer-reviewed open studieboek
Geleiders zoals metalen hebben vrije elektronen waardoor lading makkelijk kan bewegen; isolatoren zoals glas, rubber en plastic houden hun ladingen op hun plaats, en daarom zitten draden in kabels in een mantel van plastic of rubber.
Gebruikt in: 10–11 jaar (proef); 10–11 jaar (quiz); 10–11 jaar (tekst); 15–16 jaar (tekst)
[6] Using electricity safely (Power Up, under-11s)
UK Power Networks (electricity network operator) · Betrouwbaarheid: Vrij hoog
Soort: Educatief programma van een elektriciteitsbedrijf
Veiligheidsregels voor kinderen: steek nooit vingers of iets anders in stopcontacten of toestellen; houd elektrische toestellen weg van water; raak ze nooit aan met natte handen; klim nooit in een hoogspanningscabine; laat nooit een vlieger op in de buurt van een bovengrondse hoogspanningslijn.
Gebruikt in: 10–11 jaar (quiz); 10–11 jaar (tekst); 6–7 jaar (quiz); 6–7 jaar (tekst)